Kẽm và biotin là hai vi chất quen thuộc, thường được nhiều mẹ bổ sung cho trẻ để hỗ trợ ăn ngon, tăng sức đề kháng và giúp tóc, da, móng khỏe mạnh. Tuy nhiên, không ít phụ huynh băn khoăn uống kẽm và biotin cùng lúc được không, có ảnh hưởng đến khả năng hấp thu hay gây tác dụng phụ cho bé hay không. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ bản chất của hai vi chất này và cách bổ sung đúng, an toàn cho trẻ.
1. Kẽm và Biotin là gì? Vai trò với trẻ
1.1. Kẽm – khoáng chất thiết yếu với sự phát triển của trẻ
Kẽm là một khoáng chất vi lượng quan trọng đối với quá trình tăng trưởng và hoàn thiện hệ miễn dịch của trẻ nhỏ. Kẽm tham gia vào hoạt động của hàng trăm enzym trong cơ thể, giúp trẻ chuyển hóa chất dinh dưỡng, tổng hợp protein và hỗ trợ tái tạo tế bào.
Đặc biệt, kẽm đóng vai trò quan trọng trong:
- Tăng trưởng thể chất, hỗ trợ phát triển chiều cao và cân nặng
- Tăng cường hệ miễn dịch, giúp trẻ ít ốm vặt hơn
- Kích thích vị giác, giúp trẻ ăn ngon miệng hơn
Khi trẻ bị thiếu kẽm, các biểu hiện thường gặp có thể là biếng ăn, chậm tăng cân, hay mắc các bệnh nhiễm khuẩn, tiêu chảy kéo dài hoặc sức đề kháng kém. Vì vậy, việc bổ sung kẽm đúng cách là rất cần thiết, đặc biệt với trẻ nhỏ.
1.2. Biotin (Vitamin B7) – hỗ trợ chuyển hóa và sức khỏe tóc, da, móng
Biotin, còn được gọi là vitamin B7, là một vitamin thuộc nhóm B tan trong nước. Biotin tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp cơ thể trẻ sử dụng hiệu quả các chất dinh dưỡng từ thức ăn như chất béo, protein và carbohydrate.
Vai trò chính của biotin đối với trẻ bao gồm:
- Hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, giúp trẻ năng động và khỏe mạnh
- Duy trì sức khỏe của tóc, da và móng, hạn chế tình trạng tóc yếu, dễ gãy
- Góp phần hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ thần kinh
2. Trẻ uống kẽm và biotin cùng lúc được không?
Dựa trên các tài liệu về tương tác vi chất và thực hành dinh dưỡng, hiện chưa có bằng chứng cho thấy biotin và kẽm gây tương tác tiêu cực khi dùng chung.
Về mặt sinh lý, hai vi chất này được hấp thu qua các cơ chế khác nhau, nên không làm giảm hiệu quả của nhau:
- Kẽm được hấp thu chủ yếu tại ruột non thông qua các chất vận chuyển khoáng chất.
- Biotin (vitamin B7) được hấp thu nhờ hệ vận chuyển riêng biệt (SMVT – Sodium-dependent Multivitamin Transporter).1Vadlapudi AD, Vadlapatla RK, Mitra AK. Sodium dependent multivitamin transporter (SMVT): a potential target for drug delivery. Curr Drug Targets. 2012 Jun
Nhờ cơ chế hấp thu độc lập này, kẽm và biotin không cạnh tranh nhau trong quá trình hấp thu, vì vậy trẻ có thể uống cùng lúc mà không làm giảm hiệu quả của từng vi chất, nếu sử dụng đúng liều lượng và đúng thời điểm.
Trên thực tế, nhiều sản phẩm bổ sung trên thị trường đã kết hợp sẵn kẽm và biotin trong cùng một công thức, với hàm lượng được tính toán phù hợp, ví dụ như kẽm gluconate kết hợp với biotin, và không ghi nhận tương tác bất lợi nào khi sử dụng.
Đáng chú ý, một nghiên cứu công bố năm 2019 còn cho thấy biotin có vai trò hỗ trợ cân bằng kẽm trong các tế bào da, giúp tế bào hoạt động ổn định hơn. Điều này cho thấy mối liên hệ giữa kẽm và biotin có xu hướng hỗ trợ lẫn nhau, thay vì gây cản trở hay đối kháng.2Ogawa Y, Kinoshita M, Sato T, Shimada S, Kawamura T. Biotin Is Required for the Zinc Homeostasis in the Skin. Nutrients. 2019 Apr
3. Cách uống kẽm và biotin hiệu quả cho trẻ
Để việc bổ sung kẽm và biotin mang lại hiệu quả tốt và an toàn cho trẻ, mẹ cần chú ý đến thời điểm uống và liều lượng phù hợp theo độ tuổi.
3.1. Thời điểm dùng
- Sau bữa ăn là thời điểm phù hợp nhất để cho trẻ uống kẽm và biotin. Khi dạ dày có thức ăn, khả năng hấp thu vi chất sẽ tốt hơn, đồng thời giúp giảm nguy cơ buồn nôn, cồn cào hoặc đau bụng, đặc biệt là với kẽm.
- Với trẻ khỏe mạnh, mẹ có thể cho uống kẽm và biotin cùng lúc trong một liều, miễn là hàm lượng phù hợp với độ tuổi của bé.
- Trường hợp trẻ có hệ tiêu hóa nhạy cảm, mẹ có thể tách thời gian uống (ví dụ: kẽm sau bữa sáng, biotin sau bữa trưa) để bé dễ thích nghi hơn và thuận tiện theo dõi phản ứng của cơ thể.
3.2. Liều lượng tham khảo (phù hợp cho trẻ em)
Kẽm
- Liều kẽm cho trẻ cần điều chỉnh theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe của bé.
- Không nên tự ý dùng liều cao hoặc kéo dài, vì dư kẽm có thể gây rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng đến cân bằng các vi chất khác.
Biotin
- Biotin là vitamin tan trong nước, cơ thể dung nạp tương đối tốt và ít gây độc.
- Tuy nhiên, mẹ không nên cho trẻ dùng liều cao kéo dài nếu không có chỉ định, vì việc bổ sung không cần thiết cũng không mang lại thêm lợi ích.
- Trong nhiều trường hợp, trẻ ăn uống đa dạng đã có thể đáp ứng đủ nhu cầu biotin từ thực phẩm hàng ngày.
4. Bổ sung kẽm và Biotin cho bé cần lưu ý gì?
4.1. Không dùng quá liều
Bổ sung vi chất không phải càng nhiều càng tốt. Nếu dùng kẽm vượt quá nhu cầu trong thời gian dài, trẻ có thể gặp tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng, trong đó phổ biến là kẽm dư làm giảm hấp thu đồng, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.
Ngoài ra, dùng quá liều kẽm còn có thể gây:
- Buồn nôn, đau bụng, rối loạn tiêu hóa
- Chán ăn ngược lại, thay vì ăn ngon hơn
Vì vậy, mẹ nên cho trẻ uống đúng liều theo độ tuổi và theo đợt, không tự ý kéo dài khi chưa có tư vấn chuyên môn.
4.2. Tránh kết hợp với một số khoáng chất khác cùng lúc
Khi bổ sung kẽm, mẹ cần lưu ý không nên uống cùng lúc với một số khoáng chất như:
- Sắt
- Canxi
- Magie
Các khoáng chất này sử dụng cơ chế hấp thu tương tự nhau, nên nếu uống cùng thời điểm có thể cạnh tranh hấp thu, làm giảm hiệu quả của từng chất. Nếu trẻ cần bổ sung nhiều khoáng chất, mẹ nên tách thời gian uống trong ngày theo hướng dẫn của bác sĩ.
4.3. Biotin có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm nếu dùng liều cao
Biotin được xem là an toàn, tuy nhiên khi dùng liều cao, biotin có thể làm sai lệch kết quả của một số xét nghiệm máu, đặc biệt là các xét nghiệm liên quan đến hormone hoặc chức năng tuyến giáp.
Vì vậy:
- Nếu trẻ đang dùng biotin liều cao và cần làm xét nghiệm, mẹ nên thông báo trước cho bác sĩ
- Không tự ý cho trẻ dùng biotin liều cao kéo dài khi không có chỉ định y tế
Nhìn chung, bé hoàn toàn có thể uống kẽm và biotin cùng lúc nếu dùng đúng liều lượng và thời điểm phù hợp, đặc biệt là sau bữa ăn. Hai vi chất này không gây cạnh tranh hấp thu trực tiếp, nhưng mẹ vẫn cần tránh lạm dụng và không tự ý kết hợp quá nhiều vi chất cùng lúc.
Tài liệu tham khảo
