Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy mẹ nên ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, thịt nạc, cá, trứng, rau xanh nấu chín, chuối, khoai lang, bí đỏ, sữa chua và uống đủ nước. Đồng thời, mẹ nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm cay nóng, cà phê, rượu bia và các thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng để duy trì nguồn sữa chất lượng, hỗ trợ bé phục hồi tốt hơn.
Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy khiến nhiều mẹ lo lắng và băn khoăn liệu chế độ ăn của mình có ảnh hưởng đến bé hay không. Trên thực tế, với trẻ bú mẹ, dinh dưỡng của mẹ có thể tác động đến chất lượng sữa và hệ tiêu hóa của trẻ. Vậy trẻ sơ sinh bị tiêu chảy mẹ nên ăn gì để hỗ trợ bé phục hồi tốt hơn? Bài viết dưới đây sẽ gợi ý những thực phẩm phù hợp cho mẹ đang cho con bú.
1. Mối liên hệ giữa sữa mẹ và tình trạng tiêu chảy của bé
Nhiều mẹ lo lắng rằng chế độ ăn của mình hoặc sữa mẹ là nguyên nhân khiến bé bị tiêu chảy. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, sữa mẹ không gây tiêu chảy mà ngược lại còn giúp bảo vệ hệ tiêu hóa của trẻ.
1.1. Phân lỏng ở trẻ bú mẹ chưa chắc là tiêu chảy
Trẻ bú mẹ hoàn toàn thường đi ngoài nhiều lần trong ngày. Phân có thể lỏng, màu vàng, lợn cợn hạt sữa và không có mùi quá hôi. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường do sữa mẹ rất dễ tiêu hóa.
Tiêu chảy bệnh lý thường đi kèm các dấu hiệu như phân toàn nước, có nhầy hoặc máu, sốt, nôn, bú kém hoặc có dấu hiệu mất nước.
Xem thêm: Hình ảnh phân trẻ sơ sinh bị tiêu chảy
1.2. Sữa mẹ giúp bảo vệ đường ruột của bé
Sữa mẹ chứa nhiều thành phần có lợi cho hệ tiêu hóa như kháng thể, lợi khuẩn và các chất nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó, sữa mẹ giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa và hỗ trợ bé phục hồi tốt hơn khi bị tiêu chảy. (1Duijts L, Ramadhani MK, Moll HA. Breastfeeding protects against infectious diseases during infancy in industrialized countries. A systematic review. Matern Child Nutr. 2009 Jul. Truy cập ngày 16/6/2026 )
Vì vậy, khi trẻ bị tiêu chảy, mẹ vẫn nên tiếp tục cho bé bú để bổ sung nước và dinh dưỡng.
1.3. Một số yếu tố từ mẹ có thể làm bé đi ngoài lỏng hơn
Trong một số trường hợp, bé có thể đi ngoài lỏng hơn bình thường do sự thay đổi thành phần sữa mẹ, chẳng hạn:
- Mẹ thường xuyên đổi bên bú quá sớm khiến bé nhận nhiều sữa đầu giàu lactose.
- Mẹ sử dụng một số thực phẩm dễ gây kích thích hoặc dị ứng.
- Mẹ đang dùng thuốc, đặc biệt là kháng sinh.
Những trường hợp này thường chỉ làm thay đổi tính chất phân tạm thời và không phải là nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy ở trẻ.
1.4. Một số trẻ có thể bất dung nạp lactose tạm thời
Sau một đợt tiêu chảy hoặc nhiễm trùng đường ruột, một số trẻ có thể gặp tình trạng bất dung nạp lactose tạm thời. Bé thường đi ngoài phân lỏng, sủi bọt hoặc hăm đỏ vùng hậu môn sau khi bú.
Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý ngừng cho trẻ bú mẹ. Trường hợp này cần được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn biện pháp hỗ trợ phù hợp.
2. Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy mẹ nên ăn gì?
Mặc dù không có thực phẩm nào giúp cắt tiêu chảy ngay lập tức, nhưng chế độ ăn khoa học có thể giúp mẹ duy trì nguồn sữa chất lượng, hỗ trợ hệ tiêu hóa non nớt của bé phục hồi tốt hơn.
2.1. Cháo, súp và các món ăn mềm dễ tiêu
Các món như cháo thịt bằm, cháo cá, súp gà, súp rau củ hoặc canh hầm là lựa chọn phù hợp cho mẹ đang cho con bú khi bé bị tiêu chảy.
Nhóm thực phẩm này dễ tiêu hóa, giúp giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa của mẹ và hạn chế các triệu chứng như đầy bụng, khó tiêu. Đồng thời, cháo và súp chứa nhiều nước, giúp mẹ duy trì đủ lượng dịch cần thiết để sản xuất sữa.
Khi bé bị tiêu chảy, nguy cơ mất nước tăng cao. Việc tiếp tục bú mẹ thường xuyên kết hợp với nguồn sữa dồi dào sẽ giúp bé được bổ sung thêm nước, năng lượng và các yếu tố miễn dịch cần thiết.
2.2. Thịt nạc, cá và trứng
Thịt nạc, cá và trứng là nguồn cung cấp protein chất lượng cao mà mẹ nên bổ sung trong giai đoạn này.
Protein cung cấp các axit amin cần thiết cho quá trình tái tạo mô và phục hồi niêm mạc ruột bị tổn thương do tiêu chảy. Ngoài ra, các thực phẩm này còn chứa nhiều vi chất quan trọng như sắt, kẽm và vitamin nhóm B, giúp hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch.
Mẹ nên ưu tiên các món luộc, hấp hoặc nấu canh thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ để dễ tiêu hóa hơn.
2.3. Rau xanh nấu chín
Các loại rau như rau ngót, cải bó xôi, bí xanh hoặc mồng tơi là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất quan trọng cho mẹ đang cho con bú.
Vitamin A và vitamin C trong rau xanh góp phần hỗ trợ miễn dịch và quá trình phục hồi của cơ thể. Bên cạnh đó, rau xanh còn giúp mẹ bổ sung chất xơ, hạn chế táo bón sau sinh và duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Để giảm nguy cơ đầy hơi hoặc khó tiêu, mẹ nên ưu tiên rau nấu chín thay vì ăn quá nhiều rau sống trong thời gian bé đang bị tiêu chảy.
2.4. Chuối chín
Chuối chín là thực phẩm phù hợp cho mẹ đang cho con bú khi trẻ sơ sinh bị tiêu chảy. Loại quả này giàu kali – một chất điện giải quan trọng dễ bị mất đi khi trẻ tiêu chảy. Khi mẹ được cung cấp đủ kali, cơ thể sẽ duy trì trạng thái cân bằng tốt hơn, từ đó hỗ trợ chất lượng sữa cho bé.
Ngoài ra, chuối chín còn chứa pectin – một loại chất xơ hòa tan có lợi cho hệ tiêu hóa. Pectin giúp hỗ trợ cân bằng hoạt động đường ruột và tạo môi trường thuận lợi cho lợi khuẩn phát triển. Chuối cũng dễ tiêu hóa, ít gây đầy hơi nên phù hợp với chế độ ăn của mẹ trong giai đoạn bé đang có vấn đề tiêu hóa.
2.5. Khoai lang, bí đỏ
Khoai lang và bí đỏ cung cấp chất xơ hòa tan, giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh của mẹ có thể góp phần duy trì chất lượng sữa ổn định hơn trong thời gian cho con bú.
Bên cạnh đó, hai thực phẩm này còn giàu beta-carotene – tiền chất của vitamin A. Đây là dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển và phục hồi niêm mạc đường tiêu hóa. Khoai lang và bí đỏ cũng cung cấp nguồn năng lượng lành mạnh, giúp mẹ duy trì sức khỏe mà không gây cảm giác nặng bụng hay khó tiêu.
2.6. Sữa chua và thực phẩm chứa lợi khuẩn
Sữa chua và các thực phẩm giàu probiotic giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột của mẹ. Khi hệ tiêu hóa hoạt động tốt, cơ thể có thể hỗ trợ hệ miễn dịch hiệu quả hơn, từ đó góp phần tạo ra nguồn sữa chất lượng cho trẻ.
Ngoài ra, lợi khuẩn còn giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại trong đường ruột, hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa tổng thể của mẹ trong thời gian chăm sóc bé bị tiêu chảy. Mẹ nên ưu tiên sữa chua ít đường hoặc không đường để tránh tiêu thụ quá nhiều đường đơn.
2.7. Uống đủ nước
Uống đủ nước là một trong những việc quan trọng nhất khi trẻ sơ sinh bị tiêu chảy. Sữa mẹ chứa phần lớn là nước, vì vậy nếu mẹ bị thiếu nước, lượng sữa tiết ra có thể giảm, trong khi đây lại là giai đoạn bé cần bú nhiều hơn để bù nước và dinh dưỡng.
Mẹ nên uống nước đều đặn trong ngày, ưu tiên nước ấm, nước canh hoặc các loại đồ uống phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc duy trì đủ nước không chỉ hỗ trợ sản xuất sữa mà còn giúp cơ thể mẹ nhanh hồi phục, giảm mệt mỏi trong quá trình chăm sóc bé.
3. Mẹ nên kiêng ăn gì khi trẻ sơ sinh bị tiêu chảy?
Khi trẻ sơ sinh bị tiêu chảy, mẹ không cần kiêng khem quá mức. Tuy nhiên, một số thực phẩm có thể làm thay đổi thành phần sữa mẹ hoặc khiến hệ tiêu hóa của bé nhạy cảm hơn. Trong giai đoạn này, mẹ nên hạn chế các nhóm thực phẩm sau:
3.1. Đồ ăn nhiều dầu mỡ
Các món chiên rán, thức ăn nhanh, da động vật hoặc thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa có thể khiến sữa mẹ giàu chất béo hơn bình thường.
Trong khi đó, hệ tiêu hóa của trẻ đang bị tiêu chảy thường hoạt động kém hiệu quả, đặc biệt là khả năng tiêu hóa chất béo. Điều này có thể khiến bé đầy bụng, khó chịu và kéo dài thời gian hồi phục.
Thay vào đó, mẹ nên ưu tiên các món luộc, hấp và bổ sung chất béo lành mạnh từ cá, quả bơ hoặc các loại hạt.
3.2. Thực phẩm cay nóng
Ớt, tiêu, mù tạt hoặc các món ăn quá cay có thể làm thay đổi mùi vị sữa mẹ. Một số hoạt chất trong thực phẩm cay cũng có khả năng đi vào sữa với lượng nhỏ.
Ở những trẻ có hệ tiêu hóa nhạy cảm, điều này có thể khiến bé khó chịu, quấy khóc hoặc đi ngoài nhiều hơn. Vì vậy, mẹ nên ăn thanh đạm cho đến khi tình trạng tiêu chảy của bé ổn định.
3.3. Cà phê, trà đặc và đồ uống chứa caffeine
Caffeine có thể đi qua sữa mẹ và được trẻ hấp thu. Tuy lượng không nhiều nhưng trẻ sơ sinh chuyển hóa caffeine rất chậm so với người lớn. (2Foods and Drinks to Avoid or Limit. April, 2026. Truy cập ngày 16/6/2026 )
Khi bé đang tiêu chảy, caffeine có thể khiến trẻ dễ bồn chồn, ngủ kém và khó nghỉ ngơi để phục hồi. Do đó, mẹ nên hạn chế cà phê, trà đặc, nước tăng lực và các loại đồ uống chứa nhiều caffeine.
3.4. Rượu bia và các chất kích thích
Rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ mà còn có thể đi vào sữa mẹ. Cồn làm thay đổi mùi vị sữa, khiến một số trẻ bú ít hơn hoặc bỏ bú.
Ngoài ra, rượu bia còn có thể làm giảm lượng sữa mẹ, trong khi trẻ bị tiêu chảy lại cần bú nhiều hơn để bổ sung nước và dinh dưỡng. Vì vậy, mẹ nên tránh hoàn toàn rượu bia trong thời gian cho con bú.
3.5. Thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng cho bé
Nếu trẻ tiêu chảy kéo dài, đặc biệt khi phân có nhầy hoặc máu, mẹ nên lưu ý đến các thực phẩm dễ gây dị ứng như sữa bò, hải sản, trứng hoặc đậu phộng.
Ở một số trẻ, protein từ các thực phẩm này có thể đi qua sữa mẹ và gây phản ứng dị ứng ở đường ruột. Nếu nghi ngờ bé bị dị ứng thực phẩm, mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn chế độ loại trừ phù hợp thay vì tự ý kiêng quá nhiều thực phẩm.
4. Những lưu ý quan trọng trong sinh hoạt của mẹ
Bên cạnh chế độ ăn uống, một số thói quen sinh hoạt hằng ngày của mẹ cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục của bé. Mẹ nên lưu ý những điều sau:
- Ăn chín, uống sôi: Giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiêu hóa cho mẹ và hạn chế lây truyền tác nhân gây bệnh trong quá trình chăm sóc bé.
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày: Giúp mẹ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, giảm cảm giác đầy bụng và duy trì nguồn sữa ổn định.
- Uống đủ nước: Mẹ nên bổ sung đủ nước, sữa hoặc các loại nước canh để hỗ trợ quá trình tạo sữa và bù lượng nước mất đi khi cho con bú.
- Giữ vệ sinh bầu ngực và tay sạch sẽ: Rửa tay trước khi cho bé bú và giữ vùng ngực sạch, khô thoáng để giảm nguy cơ vi khuẩn tiếp xúc với trẻ.
- Tiếp tục cho bé bú mẹ thường xuyên: Sữa mẹ giúp bổ sung nước, dinh dưỡng và các yếu tố miễn dịch hỗ trợ bé phục hồi khi bị tiêu chảy.
- Ghi chép nhật ký ăn uống: Nếu nghi ngờ bé nhạy cảm với một loại thực phẩm nào đó, mẹ có thể theo dõi thực phẩm đã ăn và phản ứng của bé để dễ dàng xác định nguyên nhân.
- Nghỉ ngơi đầy đủ: Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và quá trình tiết sữa.
Có thể mẹ quan tâm: Bé sơ sinh bị tiêu chảy phải làm sao? Tìm hiểu ngay
Khi trẻ sơ sinh bị tiêu chảy, mẹ nên ưu tiên các món ăn dễ tiêu hóa, đầy đủ dinh dưỡng và uống đủ nước để duy trì nguồn sữa cho bé. Bên cạnh việc điều chỉnh chế độ ăn, cha mẹ cũng cần theo dõi sát các dấu hiệu mất nước, sốt hoặc tiêu chảy kéo dài ở trẻ. Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy đưa bé đi khám để được bác sĩ đánh giá và điều trị kịp thời.
Tài liệu tham khảo
