Chúng ta đều biết rằng bổ sung sắt, kẽm, canxi cho bé là rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn chưa biết cách cung cấp đủ các vi chất thiết yếu này cho trẻ nhỏ. Vậy, trẻ thiếu sắt, kẽm và canxi cần bổ sung như thế nào? Ở mức độ nào để có hiệu quả tốt nhất? Hãy cùng Biolizin tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây.
1. Nhu cầu sắt, kẽm và canxi ở trẻ
Dưới đây là chi tiết về nhu cầu của ba loại vi khoáng này cho trẻ ở các độ tuổi khác nhau, dựa trên hướng dẫn từ hiệp hội Nhi Khoa Hoa Kỳ và Tổ chức Y Tế Thế Giới (WHO):
1.1. Nhu cầu sắt ở trẻ
- Trẻ dưới 6 tháng: Hiệp hội Nhi Khoa Hoa Kỳ khuyến cáo rằng trẻ dưới 6 tháng, nếu không sinh non hoặc không bị rối loạn hấp thu, có thể phát triển khỏe mạnh dựa vào lượng sắt dự trữ trước khi sinh. (1American Academy of Pediatrics.Diagnosis and Prevention of Iron Deficiency and Iron-Deficiency Anemia in Infants and Young Children (0–3 Years of Age) (2010).Truy cập ngày 29/1/2026)
- Dưới 9 tháng: Nhu cầu sắt là 11mg/ngày.
- Từ 1-3 tuổi: Trẻ cần khoảng 7mg/ngày.
- Trẻ 5 tuổi: Nhu cầu sắt tăng lên 10mg/ngày.
1.2. Nhu cầu kẽm ở trẻ
Theo WHO, nhu cầu kẽm ở trẻ cũng thay đổi theo độ tuổi(2WHO.Zinc supplementation in the management of diarrhoea (August 2023).Truy cập ngày 29/1/2026):
- 0 – 6 tháng: Trẻ cần khoảng 2mg kẽm/ngày.
- 7 – 11 tháng: Nhu cầu tăng lên 3mg kẽm/ngày.
- Từ 1 – 3 tuổi: Trẻ cần 3mg kẽm/ngày.
- Từ 4 – 8 tuổi: Nhu cầu là 5mg kẽm/ngày.
1.3. Nhu cầu canxi ở trẻ
- Từ 0-6 tháng: Trẻ cần 300mg canxi/ngày.
- Từ 7-8 tháng: Nhu cầu canxi tăng lên 400mg/ngày.
- Từ 9-11 tháng: Trẻ cần duy trì 400mg/ngày.
- Từ 1-2 tuổi: Nhu cầu tăng lên 500mg/ngày.
- Từ 3-5 tuổi: Trẻ cần khoảng 600mg/ngày.
2. Hướng dẫn bổ sung sắt kẽm canxi cho bé
2.1. Thực phẩm bổ sung sắt, kẽm, canxi tự nhiên
Bổ sung vi chất từ thực phẩm tự nhiên giúp cơ thể trẻ hấp thu từ từ, ổn định và an toàn hơn so với việc phụ thuộc hoàn toàn vào thực phẩm chức năng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho từng vi chất quan trọng.
Thực phẩm giàu sắt
Sắt là vi chất cần thiết cho quá trình tạo máu và vận chuyển oxy trong cơ thể. Khi được cung cấp đủ sắt, trẻ sẽ khỏe khoắn hơn, ít mệt mỏi và có khả năng tập trung tốt hơn. Ngược lại, thiếu sắt có thể khiến trẻ xanh xao, hay uể oải và chậm phát triển. Những thực phẩm giàu sắt dễ bổ sung trong bữa ăn hằng ngày của trẻ gồm thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn, các loại nội tạng động vật như gan bò, gan lợn, hải sản và trứng.
Trong đó, sắt từ nguồn động vật thường dễ hấp thu hơn so với sắt từ thực vật. Để tăng hiệu quả hấp thu, mẹ nên cho trẻ ăn kèm các loại rau quả giàu vitamin C như cam, quýt hoặc cà chua.
Thực phẩm giàu kẽm
Kẽm đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích vị giác, hỗ trợ trẻ ăn ngon miệng hơn và tăng cường sức đề kháng. Trẻ thiếu kẽm thường biếng ăn, hay ốm vặt và chậm lớn.
Các thực phẩm giàu kẽm tự nhiên có thể kể đến như hải sản (đặc biệt là hàu, trai, hến), thịt đỏ, lươn, cá và sữa. Việc bổ sung kẽm thông qua thực phẩm giúp cơ thể trẻ hấp thu một cách từ từ và ổn định, hạn chế nguy cơ rối loạn tiêu hóa so với việc dùng kẽm liều cao từ thực phẩm bổ sung.
Thực phẩm giàu canxi
Canxi là nền tảng cho sự phát triển xương, răng và chiều cao của trẻ. Nếu không được cung cấp đủ canxi, trẻ có thể chậm tăng chiều cao hoặc gặp các vấn đề về xương sau này. Những thực phẩm giàu canxi quen thuộc với trẻ nhỏ gồm sữa và các chế phẩm từ sữa như sữa chua, phô mai, các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn, cũng như tôm, cua và trứng.
Để canxi được hấp thu tốt hơn, mẹ nên phân bổ lượng canxi đều trong ngày thay vì dồn vào một bữa ăn duy nhất.
Hỗ trợ hấp thu vi chất tốt hơn
Ngoài việc chọn đúng thực phẩm, cách kết hợp cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng hấp thu vi chất của trẻ. Vitamin C giúp cơ thể hấp thu sắt và kẽm hiệu quả hơn, vì vậy mẹ có thể cho trẻ ăn trái cây giàu vitamin C sau bữa ăn. Trong khi đó, vitamin D3 lại đóng vai trò quan trọng trong việc giúp canxi đi vào xương.
Trẻ có thể tổng hợp vitamin D3 nhờ tiếp xúc với ánh nắng buổi sáng hoặc thông qua một số thực phẩm như trứng, cá và sữa. Nếu thiếu vitamin D, dù ăn nhiều canxi, cơ thể trẻ vẫn có thể hấp thu kém.
Tuy nhiên, để tối ưu bữa ăn dinh dưỡng cho bé nhà mình, mẹ để lại thông tin tình trạng của bé và vấn đề cần tư vấn để được các chuyên gia dinh dưỡng hỗ trợ ngay:
2.2. Cách bổ sung qua đường uống (Dược phẩm)
Nếu đã cải thiện dinh dưỡng nhưng trẻ vẫn thiếu canxi và kẽm, mẹ có thể xem xét sử dụng thực phẩm bổ sung. Mặc dù cách này có thể tốn kém một chút, nhưng nó hiệu quả và đảm bảo an toàn cho bé.
Hiện nay, trên thị trường có nhiều sản phẩm bổ sung sắt, canxi và kẽm cho trẻ, như siro, viên uống, viên nang, dung dịch. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mẹ nên ưu tiên tính an toàn và tiện lợi khi lựa chọn sản phẩm cho bé. Do đó, siro kẽm bisglycinate như kẽm Biolizin và dung dịch thường là những lựa chọn được mẹ ưa chuộng hơn.
Có thể mẹ quan tâm:
3. Bổ sung sắt, kẽm và canxi lúc nào tốt nhất cho bé?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, thời điểm uống vi chất ảnh hưởng rất lớn đến khả năng hấp thu của cơ thể trẻ. Nếu uống đúng lúc, bé sẽ hấp thu tốt hơn và hạn chế được các tác dụng phụ không mong muốn.
- Đối với kẽm, thời điểm phù hợp nhất là sau bữa ăn khoảng 2 giờ hoặc trước bữa ăn 1 giờ. Lúc này, hệ tiêu hóa của bé đã ổn định, giúp kẽm được hấp thu hiệu quả hơn. Tuy nhiên, với những bé có dạ dày nhạy cảm, mẹ có thể cho uống kẽm sau bữa ăn nhẹ để tránh cảm giác buồn nôn hoặc cồn cào bụng.
- Đối với sắt, bé nên được bổ sung trước bữa ăn khoảng 1 giờ hoặc sau bữa ăn 2 giờ. Đây là thời điểm sắt hấp thu tốt nhất, đặc biệt khi dùng cùng thực phẩm hoặc đồ uống giàu vitamin C. Mẹ nên tránh cho bé uống sắt chung với sữa hoặc thực phẩm giàu canxi vì có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt.
- Đối với canxi, thời điểm thích hợp là trước bữa ăn 30 phút hoặc sau bữa ăn khoảng 1 giờ. Canxi nên được chia thành các liều nhỏ trong ngày để cơ thể bé hấp thu tốt hơn, đồng thời hạn chế lắng đọng gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.
Một lưu ý rất quan trọng là không nên cho bé uống sắt và canxi cùng lúc. Hai khoáng chất này có thể cạnh tranh hấp thu, làm giảm hiệu quả của cả hai. Tốt nhất, mẹ nên tách thời gian uống sắt và canxi ít nhất 2 giờ để đảm bảo bé hấp thu đầy đủ từng vi chất.
4. Bổ sung sắt, kẽm và canxi cho bé trong bao lâu?
- Kẽm: Chuyên gia đề xuất rằng, thời gian trung bình cần để bổ sung kẽm cho trẻ khoảng 2-3 tháng, nhưng có thể thay đổi dựa trên tình trạng sức khỏe của bé. Ví dụ, khi trẻ bị tiêu chảy, việc sử dụng kẽm cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Trẻ dưới 6 tháng tuổi nên uống 10mg kẽm mỗi ngày, còn trẻ từ 6-60 tháng tuổi nên dùng 20mg/ngày.
- Sắt: Việc bổ sung sắt cho bé sẽ phụ thuộc vào giai đoạn phát triển của bé, chế độ dinh dưỡng và tình trạng thiếu hụt sắt của cơ thể. Thông thường, thời gian bổ sung kéo dài từ 2-3 tháng. Vì vậy, trong 1 năm, bé thường cần được bổ sung sắt 1-2 lần và có thể kéo dài từ 3-6 tháng.
- Canxi: Tương tự như sắt và kẽm, mẹ nên bổ sung Canxi cho trẻ thành từ 2 đến 3 đợt trong năm. Mỗi đợt sẽ kéo dài từ 4 đến 5 tuần, tùy vào giai đoạn phát triển của trẻ và nhu cầu Canxi của bé.
Tuy nhiên, đây chỉ là hướng dẫn tương đối, nên mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên nghiệp để đảm bảo việc bổ sung Canxi đúng mức, tránh tình trạng thiếu hoặc dư thừa.
5. Các sai lầm thường gặp khi bổ sung sắt kẽm canxi cho bé
5.1. Bổ sung cho trẻ khi không cần thiết
Việc bổ sung vi chất cho trẻ không cần thiết có thể gây ra tình trạng thừa sắt. Dưới đây là một số tình huống như vậy:
- Trẻ đang trong tình trạng khỏe mạnh, tỏ ra tươi tắn và ăn uống đủ và tốt.
- Trẻ có trọng lượng cơ thể ở mức bình thường.
- Trẻ đã bổ sung đủ lượng sắt thông qua thực phẩm, ví dụ như trứng, gan, và các thực phẩm khác.
- Trẻ đang được bú mẹ hoặc ăn sữa công thức đã chứa vi chất. Trong trường hợp này, việc bổ sung thêm từ nguồn bên ngoài có thể không cần thiết.
5.2. Nguy cơ quá liều
Sắt kẽm và canxi là những chất cần thiết cho sức khỏe của trẻ. Tuy nhiên, việc bổ sung vi chất quá mức có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe như tổn thương gan, tim, và các cơ quan quan trọng khác. Nguyên nhân của tình trạng quá liều sắt có thể bao gồm:
- Trẻ có vấn đề về huyết sắc tố gây tăng hấp thu vi chất từ dạ dày nhiều hơn so với bình thường.
- Tâm lý của mẹ nghĩ rằng càng bổ sung nhiều sắt càng tốt cho trẻ, dẫn đến việc sử dụng quá liều thuốc bổ sung.
- Không đọc kỹ hướng dẫn về liều lượng trước khi cho trẻ dùng thuốc.
- Trẻ uống nhầm viên bổ sung đa vi chất của người lớn.
5.3. Bổ sung trong thời gian quá dài
Mẹ có thể bổ sung sắt cho trẻ trong thời gian quá dài vì một số lý do sau:
- Quên ngày bắt đầu bổ sung sắt cho trẻ.
- Không biết cách xác định thời gian cụ thể để bổ sung sắt cho trẻ sơ sinh.
- Bổ sung nhiều sản phẩm chứa vi chất cùng lúc do tâm lý nghĩ rằng càng nhiều sắt càng tốt cho trẻ. Tuy nhiên, điều này có thể dẫn đến tình trạng thừa sắt, kẽm, và trẻ có thể trải qua các triệu chứng như đau bụng, suy nhược cơ thể, và yếu đuối.
Như vậy, bài viết này đã giúp mẹ hiểu rõ cách bổ sung kẽm, sắt và canxi cho bé. Đọc các bài viết khác trên Biolizin.vn để nhận được các thôn tin bổ ích khác nhé. Nếu còn bất cứ thắc mắc nào khác, mẹ hãy để lại thông tin hoặc liên hệ hotline 1900 636 985 để được tư vấn và giải đáp nhé!
Tài liệu tham khảo
