Bổ sung kẽm là rất cần thiết khi trẻ bị tiêu chảy, giúp giảm mức độ nghiêm trọng, rút ngắn thời gian bệnh và tăng cường miễn dịch cho bé.
Liều kẽm cho trẻ tiêu chảy được khuyến cáo:
- Trẻ dưới 6 tháng: 10 mg kẽm nguyên tố/ngày trong 10–14 ngày
- Trẻ từ 6 tháng trở lên: 20 mg kẽm nguyên tố/ngày trong 10–14 ngày
Kẽm nên được dùng càng sớm càng tốt khi trẻ bắt đầu có triệu chứng tiêu chảy. Có thể bổ sung qua chế độ ăn giàu kẽm hoặc sản phẩm kẽm phù hợp độ tuổi của con, đảm bảo đúng liều và tránh dùng chung với sữa, sắt hoặc canxi để tối ưu hấp thu.
Tiêu chảy là bệnh nguy hiểm và hay gặp ở trẻ. Nếu không được điều trị kịp thời dễ gây nên những hậu quả xấu đối với sức khỏe của trẻ. Bổ sung kẽm là phương pháp được chứng minh có hiệu quả tốt trong việc kiểm soát tiêu chảy ở trẻ. Vậy tại sao cần bổ sung kẽm cho bé tiêu chảy và cách bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy như thế nào? Cùng Biolizin tìm hiểu nhé.
1. Vì sao cần bổ sung kẽm cho bé bị tiêu chảy?
Bổ sung kẽm là một phần quan trọng trong phác đồ điều trị tiêu chảy ở trẻ em và đã được khuyến cáo chính thức bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Việt Nam. Việc bổ sung kẽm đúng cách không chỉ giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy mà còn hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột và giảm nguy cơ tái phát trong thời gian ngắn sau đó.
Dưới đây là 3 tác dụng chính khi bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy:
- Giảm mất nước do tiêu chảy: Mất nước là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ bị tiêu chảy. Ngoài bù nước điện giải mẹ cần kết hợp bổ sung thêm kẽm. Khi được bổ sung kẽm trẻ sẽ giảm thời gian tiêu chảy cũng như giảm lượng nước trong phân, giảm số lần đi ngoài và giảm mức độ nặng so với những trẻ không được bổ sung kẽm.
- Tăng cường hấp thu chất dinh dưỡng và phục hồi sức khỏe đường ruột: Theo tài liệu của viện dinh dưỡng quốc gia kẽm giúp hệ tiêu hóa lập lại khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng và phục hồi niêm mạc ruột nhanh chóng. Ngoài ra kẽm còn kích thích vị giác giúp bé ăn ngon miệng hơn, phục hồi nhanh hơn sau tiêu chảy.
- Hỗ trợ tăng cường chức năng miễn dịch của trẻ: Kẽm là vi chất cần thiết trong việc cải thiện khả năng miễn dịch ngăn ngừa tình trạng tiêu chảy tái phát. Bổ sung kẽm định kỳ còn có hiệu quả trong việc giảm tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy ở trẻ.
Nhiều thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên và khuyến nghị của World Health Organization cho thấy bổ sung kẽm có thể rút ngắn thời gian tiêu chảy ở trẻ em trung bình khoảng 13 giờ, đồng thời tăng tốc độ phục hồi và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nhờ tác động toàn diện lên niêm mạc ruột và hệ miễn dịch, kẽm hiện được xem là một phần quan trọng trong phác đồ điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ dưới 5 tuổi. (1Iqbal S, Malik ZI, Al Dabbas M, Akhtar I, Hussein A. Zinc Fortification and Supplementation to Reduce Diarrhea in Children: A Literature Review. Diseases. 2025 Nov. Truy cập ngày 26/2/2025)
2. Liều kẽm chính xác khi bổ sung kẽm cho bé tiêu chảy
Việc bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy là rất cần thiết. Nên sử dụng kẽm cho trẻ tiêu chảy càng sớm càng tốt, nhất là khi trẻ bắt đầu có các triệu chứng của bệnh. Sau đây là liều khuyến cáo bổ sung kẽm cho trẻ bị tiêu chảy tiêu chảy theo Tổ chức y tế thế giới ( WHO)(2Bajait C, Thawani V. Role of zinc in pediatric diarrhea. Indian J Pharmacol. 2011 May. Truy cập ngày 26/2/2026)
- Với bé dưới 6 tháng: Uống 10 mg kẽm nguyên tố/ ngày trong 10 -14 ngày
- Với bé trên 6 tháng tuổi: Uống 20 mg kẽm nguyên tố/ ngày trong 10 – 14 ngày
3. Nên bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy như thế nào để đạt hiệu quả tối đa
3.1. Bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy trực tiếp bằng đường uống
Dưới đây là hướng dẫn cụ thể về cách bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy, theo phác đồ của Bộ Y Tế và các cập nhật trong nước:
| Phác đồ điều trị | Thời điểm bắt đầu dùng kẽm | Liều kẽm khuyến cáo | Thời gian sử dụng | Vai trò của kẽm trong phác đồ |
|---|---|---|---|---|
| Phác đồ A (Không mất nước) | Bắt đầu ngay khi chẩn đoán tiêu chảy và trẻ uống được | – Trẻ < 6 tháng: 10 mg/ngày – Trẻ 6–59 tháng: 20 mg/ngày |
10–14 ngày (kể cả khi đã hết tiêu chảy) | Giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy, giảm số lần đi ngoài và tăng khả năng phục hồi niêm mạc ruột |
| Phác đồ B (Mất nước nhẹ – vừa) | Bắt đầu càng sớm càng tốt khi trẻ uống được ORS | – Trẻ < 6 tháng: 10 mg/ngày – Trẻ 6–59 tháng: 20 mg/ngày |
10–14 ngày | Hỗ trợ giảm mức độ và thời gian bệnh, giúp niêm mạc ruột phục hồi nhanh hơn sau khi bù dịch |
| Phác đồ C (Mất nước nặng / sốc) | Bắt đầu sau khi trẻ ổn định và uống được (sau giai đoạn truyền dịch cấp cứu) | – Trẻ < 6 tháng: 10 mg/ngày – Trẻ 6–59 tháng: 20 mg/ngày |
10–14 ngày | Giúp giảm nguy cơ tái phát tiêu chảy, tăng hồi phục ruột sau giai đoạn nặng |
Trong thời gian trẻ bị tiêu chảy, việc bổ sung kẽm đúng cách có thể giúp rút ngắn thời gian bệnh và hỗ trợ phục hồi đường ruột. Vì vậy, cha mẹ nên lựa chọn sản phẩm kẽm phù hợp để giúp bé dễ uống và hấp thu tốt hơn theo các tiêu chí sau đây:
- Mẹ có thể bổ sung kẽm trực tiếp cho trẻ tiêu chảy bằng cách sử dụng các sản phẩm tăng cường như siro kẽm, viên uống kẽm, kẹo kẽm. Tuy nhiên trong thời gian tiêu chảy, trẻ thường trở nên chán ăn và hấp thu kém, vì vậy kẽm bisglycinate dạng siro như Biolizin với hương đào dễ uống là lựa chọn phù hợp giúp cải thiện nhanh các triệu chứng kể trên. Bổ sung siro kẽm cho trẻ cần tuân thủ đúng liều lượng và lựa chọn sản phẩm phù hợp.
- Mẹ nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm kẽm hữu cơ để đảm bảo hiệu quả hấp thu tốt và tránh gây tác dụng phụ đến đường tiêu hóa đang nhạy cảm của bé.
- Mùi vị của kẽm cũng là một yếu tố quan trọng, giúp bé dễ dàng uống và nâng cao khả năng chấp nhận sản phẩm.
- Ngoài ra, mẹ cần lựa chọn kẽm có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy, để đảm bảo chất lượng và an toàn cho bé trong quá trình bổ sung kẽm.
3.2. Bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy từ chế độ dinh dưỡng:
- Đối với trẻ dưới 6 tháng các mẹ nên để bé bú sữa mẹ bình thường và cố gắng tăng các cữ bú. Tuy nhiên, nếu lượng kẽm vẫn không đủ, các bà mẹ có thể tìm hiểu về những phương pháp khác để bổ sung kẽm theo sự tư vấn của các chuyên gia y tế.
- Đối với trẻ trên 6 tháng tuổi để bổ sung kẽm trước hết mẹ cần cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm. Lưu ý rằng giai đoạn này đường ruột của trẻ còn non yếu nên mẹ cần lựa chọn thực phẩm tươi, nấu chín làm mềm và loãng. Đồng thời nên chia thành nhiều bữa ăn trong ngày để bé dễ tiêu hóa hơn. Mẹ hãy ưu tiên bổ sung những nhóm thực phẩm giàu kẽm như: thịt bò, tôm, cua, thịt gà,trai, hến, tôm, các loại nấm, súp
4. Lời khuyên từ chuyên gia khi bổ sung kẽm cho bé tiêu chảy
Để bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy hiệu quả mẹ lưu ngay 5 ghi chú quan trọng sau:
- Uống các loại thực phẩm bổ sung kẽm sau khi ăn trong khoảng 30 phút và không kết hợp với sắt, canxi hoặc sữa để hấp thu kẽm tối đa
- Hạn chế cho kẽm vào dung dịch oresol để kiểm soát chính xác liều lượng dùng cho trẻ khi bị tiêu chảy.
- Khi lựa chọn các sản phẩm bổ sung kẽm cho bé tiêu chảy mẹ nên Chọn các thương hiệu uy tín và tuân thủ hướng dẫn về liều lượng, thời gian sử dụng của sản phẩm.
- Tránh kết hợp kẽm với các thực phẩm làm giảm hấp thu kẽm như: thức ăn nhiều chất xơ, cám, bánh mì, ngũ cốc hoặc thực phẩm giàu photpho trong 2 giờ sau khi uống kẽm.
- Luôn xin tư vấn với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng các loại thực phẩm bổ sung kẽm để đảm bảo phù hợp với tình trạng sức khỏe và cần thiết cho bé.
5. Các thắc mắc thường gặp
Một số trẻ dễ buồn nôn khi uống liều 20 mg cùng lúc. Trong trường hợp này, có thể chia làm 2 lần trong ngày để dễ dung nạp hơn, miễn đảm bảo đủ tổng liều khuyến nghị. Việc chia liều không làm giảm hiệu quả nếu vẫn đủ liều trong ngày.
Nếu trẻ đã dùng kẽm liều dự phòng trước đó, khi bị tiêu chảy vẫn nên dùng theo phác đồ điều trị tiêu chảy (thường đủ liều trong 10–14 ngày). Tuy nhiên cần tính tổng liều để tránh vượt quá ngưỡng an toàn kéo dài.
Kẽm không phải thuốc cầm tiêu chảy tức thì. Phần lớn trẻ cải thiện rõ sau 1–3 ngày sử dụng đều đặn. Hiệu quả chính là rút ngắn tổng thời gian bệnh và giúp phục hồi nhanh hơn, chứ không làm ngưng tiêu chảy ngay lập tức.
Bài viết trển Biolizin.vn đã giải đáp được các băn khoăn của mẹ về việc bổ sung kẽm cho bé tiêu chảy. Nếu cần được hỗ trợ, mẹ hãy liên lạc đến hotline của nhãn hàng 1900 636 985 hoặc để laị thông tin trên website Biolizin.vn
Tài liệu tham khảo
